Der Imperativ – tryb rozkazujący
Tryb rozkazujący wyraża najczęściej rozkaz lub zakaz.
Tryb rozkazujący tworzą:
* 2 os. liczby pojedynczej – ty
* 1 os. liczby mnogiej – my
* 2 os. liczby mnogiej – wy
* 3 os. liczby mnogiej – Państwo/Oni – jest to
tzw. forma grzecznościowa
Tryb rozkazujący dla 2 os. liczby pojedynczej .:TY:.
We większości czasowników tryb ten tworzy się poprzez odrzucenie zaimka osobowego (du) oraz końcówki –st.
| podstawowa forma czasownika dla 2 os. liczby pojedynczej |
tryb rozkazujący | znaczenie | |
| du machst | mach! | rób! | |
| du gehst | geh! | idź! | |
| du sprichst | sprich! | mów! | |
| du sagst | sag! | mów! | |
| du fragst | frag! | pytaj! | |
| du rufst an | ruf an! | dzwoń! | |
| du steigst ein | steig an! | wsiadaj! | |
| du beeilst dich | beeil dich! | pośpiesz się! | |
| du stellst dich vor | stall dich vor! | przedstaw się! | |
Niektóre formy trybu rozkazującego dla 2. osoby liczby pojedynczej mają dodatkowo końcówkę -e, dzieje się tak gdy: Temat czasownika kończy się na -t,
-d,
–ig, oraz grupy spółgłoskowe,
które kończą się na -m,
-n.
| podstawowa forma czasownika dla 2 os. liczby pojedynczej |
tryb rozkazujący | znaczenie | |
| du arbeitest | arbeite! | pracuj! | |
| du wartest | warte! | czekaj! | |
| du bildest | bilde! | twórz! | |
| du öffnest | öffne! | otwórz! | |
| du verabschiedest dich | verabschiede dich! |
pożegnaj się! | |
| du entschuldigst dich | entschuldige dich! | usprawiedliw się! | |
Czasowniki mocne zmieniające w 2. i 3. osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego samogłoskę rdzenną „a” na „ä” tworzy tryb rozkazujący bez przegłosu:
| podstawowa forma czasownika dla 2 os. liczby pojedynczej |
tryb rozkazujący | znaczenie | |
| du fährst | fahr! | jedź! | |
| du schläfst | schlaf! | śpij! | |
| du läufst | lauf! | biegnij! | |
| du lässt | lass! | zostaw! | |
| du wäschst sich |
wasch! | pierz! | |
| du lädst | lad! | ładuj! | |
| du schlägst | schlag! | uderzaj! | |
| du rätst | rat! | radź! | |
Forma trybu rozkazującego dla 1 osoby liczby mnogiej tworzy się bardzo łatwo. Nie odcinamy ani nie odrzucamy żadnych zaimków. Aby utworzyć tą formę wystarczy zamienić miejscami czasownik z zaimkiem osobowym, tak jak to pokazuje poniższa tabela:
podstawowa forma czasownika dla 1 os. liczby mnogiej |
tryb rozkazujący |
znaczenie |
| wir gehen | Gehen wir! | idźmy! |
| wir helfen | Helfen wir! | pomóżmy! |
| wir lesen | Lesen wir! | czytajmy! |
| wir warten | Warten wir! | czekajmy! |
| wir beeilen uns | Beeilen wir uns! | pośpieszmy się! |
| wir setzen uns | Setzen wir uns! | usiądźmy! |
| wir kochen | Kochen wir! | gotujmy! |
Forma trybu rozkazującego dla 2 osoby liczby mnogiej tworzy się poprzez odrzucenie zaimka osobowego ihr.
| podstawowa forma czasownika dla 2 os. liczby mnogiej |
tryb rozkazujący | znaczenie | |
| ihr schreibt | schreibt! | piszcie! | |
| ihr schlaft | schlaft! | śpijcie! | |
| ihr esst | esst! | jedzcie! | |
| ihr fangt | fangt! | łapcie! | |
| ihr wascht euch | wascht euch! | myjcie się! | |
| ihr kommt | kommt! | idźcie! | |
Forma trybu rozkazującego dla 3 osoby liczby mnogiej tworzy się
równie łatwo jak formę dla 1 osoby liczby mnogiej.
Wystarczy miejscami zamienić zaimek osobowy Sie z czasownikiem.
podstawowa forma czasownika dla 3 os. liczby mnogiej |
tryb rozkazujący |
znaczenie |
| Sie fahren | Fahren Sie! | niech Państwo jadą! |
| Sie sprechen | Sprechen Sie! | niech Państwo mówią! |
| Sie nehmen | Nehmen Sie! | niech Państwo wezmą! |
| Sie machen | Machen Sie! | niech Państwo robią! |
| Sie treffen sich | Treffen Sie sich! | niech Państwo się spotkają! |
| Sie setzen sich | Setzen Sie sich! | niech Państwo siadają! |
| Sie ändern sich | Ändern Sie sich! | niech Państwo się zmienią! |
germaniak.eu Język niemiecki Twoim kluczem do sukcesu!
